GENEL REHABİLİTASYON

GENEL REHABİLİTASYON

            Rehabilitasyon, Latince habil kelimesinden gelmekte olup, habilitasyon bilinmeyen bir şeyin anlaşılması olarak açıklanmaktadır. Rehabilitasyon; doğuştan ya da sonradan hastalık, kaza yada yaralanma sebebiyle bir kısım yeteneklerini kaybetmiş bireyi tıbbi, psikolojik, sosyal ve mesleki yönlerden mümkün olan en yüksek seviyeye ulaştırarak kendine, ailesine, topluma daha faydalı olmasını amaçlayan, kalıcı sakatlıkların sonuçlarını minimal seviyeye düşürmek için düzenlenen tedavi edici bir çalışma sürecidir(Akdemir & Akkuş, 2006).

Rehabilitasyon ile ilgili pratikte ilk uygulamalar Hipokrat ile gerçekleştirilmiştir. Hipokrat, organların kullanılmamasına bağlı atrofileri egzersizle tedavi etmiş, takma cihazları açıklamış ve obez kişilere yürümeyle zayıflamayı tavsiye etmiştir. Daha sonra Vincent de Pauld’ün kurduğu bir yurtla rehabilitasyon düşüncesi artmış ve II Dünya Savaşı’ndan sonra yaralı, sakat askerlerin çoğalması ile rehabilitasyon ihtiyacı yaygınlaşmıştır. Amerika Birleşik Devletleri’nde ilk rehabilitasyon merkezi Dr. Rusk tarafından kurulmuş olup, Dr. Rusk daha çok fiziksel tıbbi rehabilitasyon konularına yön vermiştir(Akdemir & Akkuş, 2006).

Rehabilitasyonda hastaların fiziki eksikliklerinin azaltılması, olanaklar dahilinde bundan kurtulmasını sağlamak, fiziki yetersizlik kapsamında hastanın çalışmasına katkı vermek, kişinin yeteneklerini kullanmasını sağlamak en önemli hedeftir (Rehabilitasyon Merkezi, 2015):

Rehabilitasyon programları, eğitim, danışmanlık, bakım ve tedavi faaliyetleri gibi hizmetlerle yürütülmektedir. Rehabilitasyon, bireyin ailesi ve toplum ile yeniden birleşmesini gerçekleştirerek, işlevlerini optimal düzeyde sürdürmesini sağlar(Akdemir & Akkuş, 2006).

Bunun yanında rehabilitasyonun;

  • Sekonder problemlerin (spastite, bası yaraları, kontraktür) ve fiziksel deformitelerin engellenmesi,
  • Sakat bireylerin koltuk değneği, baston, yürüteç, tekerlekli sandalye, protez, ortez gibi günlük yaşam aktivitelerini kolaylaştırıcı yardımcı cihazlar kullanarak kendi yaşamlarını bağımsız olarak ilerletilmesi,
  • Hastalıktan etkilenmiş organ ve sistemlerin fonksiyonel kapasitesinin artırılması,
  • Hastalıktan etkilenmemiş organ ve sistemlerin güç ve kapasitelerinin geliştirilmesi,
  • Kronik hastalığa sahip bireylerin bulunan fonksiyonlarının ve öz-bakım direncinin artırılması,
  • Sosyal ve iş çevresini uygun hale getirerek ve psikolojik destek sağlayarak bireylerin yaşam kalitesinin yükseltilmesi gibi amaç ve yararları vardır(Akdemir & Akkuş, 2006).

Rehabilitasyon; fizyoterapi, kas eğitimi, beslenme eğitimi, psikoterapi, gevşeme yöntemleri, genel sağlığı koruma ve geliştirme, öz-bakım eğitimi, kullanılan ilaçlarla ilgili eğitim, taşıma, ev içi düzenleme, iş rehabilitasyonu, cinsel rehabilitasyon ve konuşma rehabilitasyonunu kapsayan programları içermektedir. Nörolojik (serebrovasküler olay, multiple skleroz, lateral skleroz, myestania gravis), romatolojik (romatoid artrit, osteoartrit, ankilozan spondilit), pulmoner (kronik obstrüktif akciğer hastalıkları), ortopedik, kas-hareket sistemi hastalıklarında ve amputasyonlarda, yatağa bağımlı hastalarda, travmatik beyin ve spinal kord yaralanmalarında, kronik böbrek yetmezliği, AİDS gibi hastalıklar ve yanıklarda, doğumsal hastalıklarda (serebral palsy), kanserlerde, ağrı yönetiminde, kalp ve yaşlılığa bağlı gelişebilecek sorunlarda rehabilitasyon programları uygulanmaktadır (Akdemir & Akkuş, 2006).

 KAYNAKLAR

Akdemir, N & Akkuş, Y.  (2006). Rehabilitasyon ve Hemşirelik. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. Erişim Tarihi: 17 Mart 2016,  http://www.hacettepehemsirelikdergisi.org/pdf/pdf_HHD_22.pdf.

Rehabilitasyon Merkezi,( 2015). Erişim Tarihi: 17 Mart 2016, http://www.rehabilitasyon.gen.tr/rehabilitasyon-merkezi.html.